gent protkerk 345

Gent is één van de belangrijkste protestantse steden geweest voor de Belgische reformatie. Vandaar dat de kerken in oecumenisch verband een uitgebreid programma voor 2017 presenteren. Hieronder vindt u op datum de verschillende lezingen, tentoonstellingen en concerten. Het is een gezamenlijke onderneming van de gemeenten Gent en Horebeke.

 U krijgt een overzicht van het hele programma. Op het eind is er de pdf met de volledige informatie.

ERFGOED

BOSGEUZENWANDELING, HAGENPREEK EN ETEN MET LUTHER
HOREBEKE - ZATERDAG 9 SEPTEMBER 2017 – 15U
Het glooiende en groene landschap rond de Geuzenhoek in Horebeke is de ideale plek voor een bosgeuzenwandeling. Onderweg spreken reformatorische predikers het volk toe in een authentieke hagenpreek. Een maaltijd zoals in de tijd van Luther, traditionele volksmuziek en Breugelspelen vervolledigen deze historische dag.

Programma
15u. Samenkomst aan de protestantse kerk, Korsele, Horebeke
15u30 Bosgeuzenwandeling met gids. Onderweg hagenpreken door ds. Marc Loos en ds. Tihamér Buzogàny
17 u. 30 Eten met Luther in afspanning “De Tafelrede”, Korsele 35
Volksmuzikale opluistering door “Goegemutst” Breugelspelen

Locatie: Korsele, Horebeke
Organisatie: Protestantse Kerk Horebeke
Prijs: € 15,00 (wandeling, drankje bij de wandeling en drankje na de wandeling
plus Breugelmaal). Het aantal plaatsen is beperkt tot 60.
Inschrijven en betalen tot 1 september 2017: Geuzenhoek VZW,
Korsele 33, Horebeke, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
BE75 0014 0572 915.
Afstand van de bosgeuzenwandeling: 3, 5 km.
Niet geschikt voor wie moeilijk te been is.

LEZINGEN

WOENSDAG 4 OKTOBER 2017
DR. STEFAN GRADL - TUSSEN GOD EN DUIVEL
een inleiding in het leven en het werk van Maarten Luther

Toen in 2013 het Amerikaanse magazine Time een lijst van de 'The 100 most significant figures in history' opstelde, belandde Maarten Luther op plaats 17 - nog vóór Joseph Stalin, Albert Einstein en Christopher Columbus. En inderdaad is onze moderne wereld niet voorstelbaar zonder de invloed van deze monnik die 500 jaar geleden in het kleine, nauwelijks 2000 inwoners tellende provinciestadje Wittenberg als hoogleraar theologie werkte. Zijn doel was de kerk te hervormen - en hij veranderde daardoor diepgaand en voorgoed zowel de hele samenleving als de geschiedenis.
Wie is deze Maarten Luther eigenlijk? Hoe zag zijn leven eruit? Wat wilde hij bereiken? En waarom is hij zo belangrijk? Om deze vragen gaat het.
Dr Stefan Gradl is protestants theoloog. Zijn proefschrift onderzocht de middeleeuwse theoloog en wijsgeer Thomas van Aquino vanuit een Luthers perspectief. Hij publiceerde wetenschappelijke artikelen over Maarten Luther en werkt aan een boek over Luther‘s omgang met dood en sterven. Hij is predikant van de protestantse kerk Mechelen-Zuid (Zandpoortkerk).

Datum: Woensdag 4/10/2017, 20u
Locatie: Pacificatiezaal, Stadhuis, Botermarkt 1, Gent
Prijs: Vrije bijdrage
Organisatie: Refo2017
Reservaties: maandag tot en met zaterdag: 10-12u, en 20-22u
op nummer 09 226 34 20 of GSM 0496 53 17 51
of e-mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

WOENSDAG 11 OKTOBER 2017
PROF. DR. ANTHONY DUPONT - 'AUGUSTINUS EN STEPHANUS ALS GELOOFSGETUIGEN: laatantiek denken over christelijk
martelaarschap als een les voor vandaag?'

Deze lezing zal ingaan op het heel actuele thema van religieus martelaarschap. IS heeft hier geen patent op. Martelaarschap is immers ook verweven met de geschiedenis van het christendom. Het is een onderwerp dat tot veel
discussie leidt. Ook voor de vroege christenen was dit niet zomaar een eenvoudig onderwerp of een evidente keuze. Ze dachten er heel zorgvuldig en lang over na. Zoals in elke religie of ideologie bestond er ook in het christendom een neiging tot fanatisme. Precies om dit fundamentalisme te vermijden, kwamen de christelijke denkers na een grondig denkproces tot een heel eigen invulling van dat martelaarschap. Door terug te gaan naar de ervaringen en reflecties van de eerste christenen hierover wil de spreker de eigenheid van het christelijk begrip van martelaarschap - in het verleden, heden en toekomst - toelichten. Bij de formulering van het christelijk begrijpen van het martelaarschap heeft Augustinus een sleutelrol gespeeld.
Prof. Dupont zal gebruik maken van Augustinus' preken over de eerste christelijke martelaar, Stephanus, om de belangrijkste kentrekken van de christelijke betekenis van het martelaarschap schetsen. Het klooster en de parochiekerk van de Augustijnen in Gent zijn aan de martelaar Stephanus toegewijd.

Anthony Dupont (°1979) is professor christelijke oudheid aan de faculteit Theologie van de KU Leuven. Hij doet onderzoek naar en geeft les over de vroege geschiedenis van het christendom in het algemeen, en het denken van Augustinus van Hippo over genade in het bijzonder.

Datum: Woensdag 11/10/2017, 20u
Locatie: Augustijnenklooster, Academiestraat 1, Gent
Prijs: Vrije bijdrage, geen reservatie vereist
Organisatie: Refo2017

VRIJDAG 13 OKTOBER 2017
PROF. DR. HANS NELIS : ‘Waarom zijn er nauwelijks Vlaamse en heel weinig Nederlandse Lutheranen?’

In Vlaanderen staan (nagenoeg) alle gemeenten van de Verenigde Protestantse Kerk in België (VPKB) in de Calvinistische, niet in de Lutherse traditie. Er is één Vlaamse gemeente van Lutherse signatuur, in Antwerpen,
en enkele Duitstalige gemeenten zijn nauw met de VPKB verbonden of hebben een partnerschap gesloten. Toen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) ontstond (2004), waren er op de circa 2 miljoen leden ook slechts een kleine 14.000 Lutheranen. In deze lezing wordt, aan de hand van de (korte) ontstaansgeschiedenis van een aantal gemeenten, ingegaan op de vraag waarom het Lutheranisme in Vlaanderen nauwelijks en in Nederland slechts in geringe mate wortel geschoten heeft.

Datum: Vrijdag 13/10/17 om 20u.
Locatie: Nieuwe Kerk, Korsele 39, Horebeke
Organisatie: Refo2017
Prijs: Vrije bijdrage, geen reservatie vereist

WOENSDAG 18 OKTOBER 2017
PROF. DR. MARCEL GIELIS : 'De Augustijnereremiet Maarten Luther en de volgelingen van Sint-Augustinus in de
Nederlanden’

De reformator Maarten Luther vond zijn eerste volgelingen in de Nederlanden bij zijn ordebroeders van het
Antwerpse Augustijnerklooster. Uit dit klooster waren ook de eerste protestantse martelaars, Hendrik Voes en
Johan van Es(s)ch(en), afkomstig. Hun marteldood in 1523 vormde de aanleiding niet alleen tot het ontstaan van Luthers eerste kerklied, maar ook tot een polemiek tussen de grote humanist Desiderius Erasmus van Rotterdam
en de Leuvense theoloog Jacobus Latomus over de vraag of de opvattingen van Voes en Van Esch inderdaad 'ketters' waren en dus of hun terechtstelling gerechtvaardigd was. Door vervolgens de opvattingen van Luther, Erasmus en de Leuvense theologen te bekijken in het licht van het 'aggiornamento' van het Tweede Vaticaans Concilie, hoopt Marcel
Gielis in deze lezing een antwoord te geven op de vraag in hoeverre Luther thans nog als een ketter moet beschouwd worden.

Marcel Gielis (1948) studeerde filosofie, (cultuur)geschiedenis en theologie (1966-72), werd baccalaureus in de wijsbegeerte en licentiaat in de geschiedenis en was godsdienstleraar (1972-1976). In 1994 promoveerde hij tot
doctor in de Godgeleerdheid aan de Theologische Faculteit in Tilburg. Aan deze faculteit en aan de Faculteit van Katholieke Theologie was hij van 1976 tot aan zijn pensioen in 2013 verbonden als universitair docent voor Geschiedenis van Kerk en Theologie. Daarna werd hij gastdocent aan de Faculteit Theologie van de KU Leuven. Sinds enkele jaren doceert hij ook aan diverse ambtsopleidingen, o.a. het Sint-Janscentrum te ‘s-Hertogenbosch.

Datum: Woensdag 18/10/2017, 20u
Locatie: St. Stefanuskerk, Academiestraat 1, Gent
Prijs: Vrije bijdrage, geen reservatie vereist
Organisatie: Refo2017

DONDERDAG 16 NOVEMBER 2017
DR. JOHAN DECAVELE : Het protestantisme in Gent

Al vanaf 1521 waren er in Gent Nederlandse bijbelvertalingen en boeken van Luther in circulatie. Hoewel de eerste terechtstelling van een protestant in 1530 plaatsgreep, vormden er zich nog geen aparte kerkgemeenschappen. Dat gebeurde pas omstreeks 1550, toen de dopers hun “heilige gemeenten” met een almaar groeiende aanhang wisten uit te bouwen. Enkele jaren later volgde de gereformeerde strekking, die haar levenskracht haalde uit de vluchtelingen-kerken in Emden, Londen en vanaf 1562 Sandwich. Spoedig ondergingen ze ook de invloed van het Hugenootse Frankrijk. Dat allemaal ondanks de hevige repressie. Toen in de lente van 1566 de kettervervolging opgeschort werd, begon men
buiten de stadsmuren hagenpreken te houden. Die liepen uit op de Beeldenstorm. Op 22 en 23 augustus 1566 werd er hevig gestormd in alle Gentse kerken, kloosters, hospitalen en kapellen. Aangezien er nauwelijks weerwerk was van de overheid, konden de calvinisten hun kerkgemeente opbouwen. Maar al na zeven maanden, na de nederlaag van de rebellen in Oosterweel, werd daar een eind aan gemaakt. De repressie van Alva’s Raad van Beroerten was hevig: 10 % van het totale aantal slachtoffers waren Gentenaars.
Einde 1577 grepen de volksmenners Jan van Hembyze en Frans van der Kethulle, heer van Ryhove, hun kans om wraak te nemen. Na hun “staatsgreep” vormden ze in de loop van 1578 de stad Gent om tot een calvinistische republiek, een regime dat ze weldra in alle steden van het graafschap Vlaanderen oplegden. Einde 1578 was Vlaanderen een calvinistisch land, met zo’n honderd kerkgemeenten, vaak met een eigen predikant. De bekende Petrus Dathenus
leidde die hele kerkelijke ommekeer. In het dominicanenklooster, waaruit de monniken verdreven waren, werd een calvinistische theologische opleiding opgericht. Van uitoefening van het katholicisme was er nog nauwelijks sprake.
De ommekeer kwam toen Alexander Farnese, hertog van Parma, als uitmuntend strateeg de Nederlandse steden in het Zuiden een na een wist te heroveren. Gent viel in september 1584, Antwerpen het jaar daarop. Het gebied - vandaag grosso modo overeenstemmend met België en het Département du Nord - kwam weer onder het gezag van de koning van Spanje. Met alle middelen werd hier de Contrareformatie doorgevoerd. Zo’n 150.000 Zuiderlingen wilden zich daar niet naar schikken en verkozen uit te wijken, vooral naar de Verenigde Provinciën in het Noorden.

Johan Decavele promoveerde in Leuven met de dissertatie De dageraad van de Reformatie in Vlaanderen (uitgegeven in 1975 in Brussel). Hij was stadsarchivaris en vervolgens hoofd van de dienst Cultuur van de stad Gent. Hij
publiceerde boeken over de Gentse stadsgeschiedenis en over het verloop van het protestantisme in de Nederlanden in de 16de eeuw.

Datum: Donderdag 16/11/2017, 20u
Locatie: Protestantse Kerk, hoek Brabantdam met de St. Kristoffelstraat, Gent
Prijs: Vrije bijdrage, geen reservatie vereist
Organisatie: Refo2017

DONDERDAG 7 DECEMBER 2017
PROF. DR. WIM FRANÇOIS: Katholieke hervorming en Contrareformatie in de Nederlanden

Het gebruik van de termen ‘katholieke Hervorming’ en/of ‘Contrareformatie’ blijft voor discussie zorgen onder historici, maar het begrippenpaar drukt goed uit welke gedaante het katholicisme vanaf de tweede helft van de zestiende eeuw aannam. Het bouwde verder op laatmiddeleeuwse hervormingsinitiatieven, zoals een betere opleiding
van clerus en leken, een verantwoordelijk herderschap van de bisschoppen en een striktere naleving van kloosterregels. Deze hervormingsinitiatieven vonden veelal hun bekroning in het Concilie van Trente (1545-63). Daarnaast voelde het Concilie zich genoodzaakt om zich in leer, sacramenten en rituelen te profileren tegenover de protestantse hervorming, zodat de identiteit van het katholicisme ook als contrareformatorisch kan worden gekarakteriseerd. De implementatie van het Concilie van Trente in de Nederlanden viel trouwens samen met de herinrichting van de bisdommen alhier (1559). De dynamiek die dat teweeg bracht onder de katholieke bevolking van de Nederlanden vormt het onderwerp van deze lezing.

Wim François is professor in de geschiedenis van de vroegmoderne Kerk en theologie aan de KU Leuven. Hij is ook voorzitter van de Erfgoedcel van de Maurits Sabbebibliotheek van de KU Leuven. Zijn onderzoek richt zich vooral op
de plaats die de Bijbel had in de theologie en in het leven van de gelovigen in de late middeleeuwen en in de vroegmoderne periode.

Datum: Donderdag 7/12/2017, 20u
Locatie: Augustijnenklooster
Prijs: Vrije bijdrage, geen reservatie vereist
Organisatie: Refo2017

DONDERDAG 18 JANUARI 2018
PROF. DR. JOHAN TEMMERMAN: De Broederschap van het Rozenkruis. Een rijpe vrucht van het lutheranisme

In het begin van de 17e eeuw verschenen in Europa een aantal opmerkelijke geschriften, de zogenaamde ‘Rozenkruisers Manifesten’. In deze geschriften werd niet alleen opgeroepen tot een reformatie van de waarden van religie, wetenschap en politiek, maar tevens tot een inwendige reformatie van de mens. Aan de basis van deze geschriften lagen lutheranen van de derde generatie, die constateerden dat de veelbelovende kerkhervorming dezelfde vormen aannam als het roomse instituut dat het beoogde te hervormen. De Rozenkruisersfilosofie lag mede aan de basis van de stichting van de Vrijmetselarij honderd jaar later.
Wat is het Rozenkruis? Wat was hun bedoeling? Wie was de mysterieuze stichter van de Broederschap Christian Rosencreutz? Op deze vragen hoopt de spreker een antwoord te bieden.

Prof Dr. Johan Temmerman is hoogleraar Systematische Theologie en tevens voorzitter van de Protestantse Faculteit te Brussel. Hij publiceerde o.a. De onderstroom van religie en atheïsme. Vrijmetselarij, mystiek, gnostiek, hermetisme (2014) en de roman De Filosoof sterft (2015). Hij is gespecialiseerd in de alternatieve zingevingsverhalen in de westerse cultuur.

Datum: Donderdag 18/01/2018, 20u
Locatie: Protestantse Kerk, hoek Brabantdam met de St. Kristoffelstraat, Gent
Prijs: Vrije bijdrage, geen reservatie vereist
Organisatie: Refo2017

VERTELLINGEN

DINSDAG 31 OKTOBER 2017
BRIEF AAN DE VRIJHEID - Over de Calvinistische Republiek (Gent 1577 – 1584) - een KAHAANIVertelling met Mieke Felix

Wanneer hij eind oktober 1577 samen met Jan van Hembyze de macht grijpt in het oproerige Gent, stelt François van de Kethulle, heer van Ryhove, zijn leven voorgoed in dienst van de vrijheid. De Vrijheid, vernederd en verkracht als zij is door Spanjaarden, Inquisitie en de katholieke Kerk, moet opnieuw van zich laten horen. Zij is de enige meesteres die kan en mag regeren over de stad die sinds de opstand tegen Keizer Karel zovele van haar vrijheden was verloren. Een stad die, naar het voorbeeld van Genève, het voortouw moet nemen in de hervorming van geloof en politiek.
En dan gebeurt wat telkens opnieuw gebeurt. Ik spreek haar aan, de Vrijheid zelf. “Zo lief hebben wij u. Zo dierbaar bent u ons dat wij u overal zien en horen, overal uw naam schrijven. Maar wij kennen u niet. Soms lijkt het alsof u niet bestaat. Nóg niet bestaat, zeggen sommigen. Toch richt ik mij tot u, Schone Dame die ik zo graag zou willen ontmoeten. Eens in levende lijve, voor ik sterf.”

Mieke Felix volgde een theateropleiding aan het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen en kunstwetenschappen aan de UGent. Meer recent studeerde ze af aan de theologische faculteit te Leuven. KAHAANIVertellingen is haar eigen
project waarin ze grote verhalen van de mensheid opnieuw vertelt, voor mensen van nu.

Datum: Dinsdag 31/10/2017 om 20u.
Locatie: Hof van Ryhove, Onderstraat 20, Gent
Organisatie: Refo2017
Prijs: € 10 per persoon, ter plaatse te betalen
Reservaties: Maandag tot en met zaterdag : 10-12u, en 20-22u – 09 226 34 20
GSM 0496 53 17 51 of e-mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

ZATERDAG 25 NOVEMBER 2017
ALS CATARS STUDIEDAG – ‘Katharen, de voorlopers van de reformatie?’

Van meet af aan werd Luther ervan beschuldigd dat hij “oude ingeslapen ketterijen weer uit de modder opwekte”, en met name de verderfelijkste van alle: het katharisme. Klopt dat? Mogen we de middeleeuwse katharen beschouwen als
voorlopers van de Reformatie?
Op de jaarlijkse studiedag van het Studiecentrum Als Catars – voor het eerst in Gent! – wordt deze vraag doorgelicht. De antwoorden komen uit diverse hoeken.

Marc Bogaerts, medeoprichter en bestuurder van het studiecentrum, bijt de spits af met een korte inleiding over de katharen. Wie waren ze, waar leefden ze en hoe is het met hen afgelopen?

Michel Jas, predikant van de protestantse kerk in Uzès, verricht al vele jaren onderzoek naar de historische banden tussen katharisme en protestantisme. In 1329 werden in de Languedoc de laatste kathaarse gelovigen verbrand. Was dat werkelijk het einde? Of bleef er toch een erfenis over die door de Hugenoten werd geadopteerd? De oorspronkelijk Franstalige lezing is door Michel Gybels in het Nederlands vertaald en wordt door hem gepresenteerd.

Jan Van hoof, voorzitter van het studiecentrum, heeft het over de Engelse theoloog William Tyndale. Deze man, die aanwezig was op de bruiloft van Maarten Luther, werd in Vilvoorde op de brandstapel gezet omdat hij de Bijbel had vertaald in het Engels. Is dat de enige reden? Of heeft zijn flirten met het principe van het dualisme, dat wij kennen van bogomielen en katharen, niet ook een rol gespeeld ?

Guus Kuijer is een gerenommeerd kinderboekenschrijver en auteur van de indrukwekkende reeks De Bijbel voor ongelovigen. Indertijd is hij voor zijn boek Het doden van een mens (2007) op zoek gegaan naar Miguel Servet. Deze 16de eeuwse Spaanse medicus raakte in conflict met Calvijn en belandde uiteindelijk op de brandstapel. “Tijdens die zoektocht kwam ik ook Gent tegen. Dat was toen bijzaak,” schrijft Kuijer, “maar nu ga ik in Gent iets beweren, dat is zeker. Ik weet alleen nog niet wat.”

Michel Gybels, medeoprichter en erevoorzitter van het studiecentrum, geeft een overzicht van de geschiedenis van de waldenzen of de armen van Lyon, een religieuze beweging die ontstaan is rond 1170. Deze tijdgenoten van de katharen hebben de vervolgingen wel overleefd, bestaan nog steeds en zijn vandaag zelfs het belangrijkste protestantse kerkgenootschap in Italië.

Johan Temmerman, hoogleraar Systematische Theologie aan de Protestantse Faculteit van Brussel, en Mieke Felix, die een master theologie behaalde aan de KU Leuven met een thesis over het katharisme, sluiten de dag samen af. Zij leggen een aantal geloofspunten van katharen en protestanten naast elkaar. Is er een verband? En is dat ook theologisch gefundeerd?

Datum: Zaterdag 25/11/2017 van 10 – 17u30
Locatie: Vormingscentrum Guislain, Joseph Guislainstraat 43, Gent
Organisatie: Studiecentrum Als Catars vzw
Prijs: € 35 per persoon (broodjesmaaltijd, koffie of thee en gebak
inbegrepen). Over te schrijven op rekening BE4800160754 4927 met
vermelding ‘studiedag’ en aantal personen
Leden van het Studiecentrum Als Catars: € 20,-

CONCERTEN

ZONDAG 10 SEPTEMBER 2017
OPEN MONUMENTENDAG ‘Met oprechte excuses aan Luther’

Rondleiding door Albert De Graeve langs de schilderijen ‘De Triomf van de Eucharistie’ van Theodoor van Thulden (1606-1669), leerling van Pieter Paul Rubens. Aanvang 15u en 16u. Afsluitend orgelconcert om 17u: Leon Bierens
speelt verschillende bewerkingen van de Lutherkoraal ‘Ein feste Burg ist unser Gott’.

Datum: Zondag 10/09/2017, 15u, 16u en 17u
Locatie: St. Pieterskerk Gent
Prijs: Vrije toegang
Organisatie: Stuurgroep Van Peteghemorgel
Voor meer informatie raadpleeg www.stuurgroepvanpeteghemorgel.be

DONDERDAG 19 OKTOBER 2017
LUTHER: 500 JAAR X 500 STEMMEN
500 personen zingen naar aanleiding van 500 jaar Reformatie – Project Luther-Koraal

In 2017 is het 500 jaar geleden dat Maarten Luther kritiek begon te leveren op de wantoestanden in de kerk. Daarom wordt 1517 beschouwd als het begin van de Reformatie. Naast een grondlegger van de Reformatie heeft Luther ook op muzikaal gebied grenzen verlegd. Hij was overtuigd dat het zingen van eenvoudige kerkliederen in de volkstaal de nieuwe vorm van geloven kon stimuleren. Bijzonder is dat hij daarbij een brug maakte tussen verleden en toekomst. Naast nieuwe liederen greep hij terug op eenvoudige, vaak eeuwenoude Gregoriaanse hymnen. Hij schreef er passende teksten bij in de volkstaal. Deze Christelijke liederen worden Luther-liederen of koralen genoemd. Doorheen de eeuwen zijn ze volop gebruikt door diverse componisten in uiteenlopende werken.

Onder leiding van Steve De Veirman vertolken verschillende koren en het publiek zogenaamde Luther-koralen. Niet alleen versies en bewerkingen uit 5 verschillende eeuwen komen aan bod, ook worden koralen gezongen met nieuwe teksten die afgestemd zijn op hedendaagse actuele onderwerpen. Een brug wordt geslagen tussen verleden en toekomst. De diverse orgels van de Onze-Lieve-Vrouw-Sint-Pieterskerk worden feestelijk bespeeld en ondersteunen de samenzang.

Datum: Donderdag 19/10/2017, 20u
Locatie: St. Pieterskerk Gent
Prijs: Vrije toegang
Organisatie: Stuurgroep Van Peteghemorgel
Voor meer informatie raadpleeg www.stuurgroepvanpeteghemorgel.be

ZONDAG 5 NOVEMBER 2017
PSALM 100 VAN MAX REGER – GABRIEL DESSAUER & IGNACE MICHIELS - koor & orgelconcert

Door het Internationaal Reger-koor onder leiding van dirigent Gabriel Dessauer en Ignace Michiels aan het orgel. Zowat een decennium geleden ontstond een bijzondere samenwerking tussen musici uit de Gentse zusterstad
Wiesbaden en de stad Brugge. Twee eminente kapelmeester-organisten slaan de handen in elkaar om hun koren in een internationale samenwerking te laten optreden in een grootse productie.
Psalm 100 van de belangrijke orgelcomponist Max Reger is een laat-romantische verklanking van de psalmtekst vertaald door Luther. Dit werk is een unicum voor het oeuvre van Reger en zelfs in de hele muziekliteratuur van die tijd. Het wordt gekenmerkt door een zeldzame intensiteit van expressie en een overtuigende exegese van de bijbeltekst, bereikt door een rijk palet aan wendingen en gevoelsschakeringen met indrukwekkende schokgolven in één natuurlijke en persoonlijke toonspraak. De oorspronkelijke versie wordt begeleid door symfonisch orkest. Hier is gekozen voor de orgelsolo-versie (orgelbewerking door Bruggeling François Callebout) mede door de aanwezigheid van het prachtige Forrest-orgel dat voor deze muziek uitstekend geschikt is.
De Brugse kathedraalorganist Ignace Michiels geniet een uitstekende reputatie als een van onze meest vermaarde organisten met een rijk en verscheiden concertpalmares over de hele wereld.

Datum: Zondag 5/11/2017, 16u
Locatie: St. Stefanuskerk, Academiestraat 1, Gent
Prijs: niet-leden € 12, leden € 10
Organisatie: De Principaal
Voor meer info zie http://www.deprincipaal.be/De_Principaal/jaarprogramma-2017

ZATERDAG 11 NOVEMBER IN GENT EN 18 NOVEMBER IN HOREBEKE
MARCEL KETELS - Maarten Luther, ‘Die Wittenbergisch Nachtigall’

Wanneer de Nürnberger Meistersinger Hans Sachs deze titel toedichtte waren daar zeker redenen voor. Via de vele intavoleringen (muzieknotatie gebruikt door luitspelers) die Luther als amateur-luitist vast heeft doorgenomen, leerde hij het kruim van de polyfonisten kennen, of beter nog: herkennen. Als currende-lid en in de koorbanken van
o.a. de Magdeburger Dom en de Stiftskirche van Eisenach had hij hun muziek al gezongen, en met enkelen van hen onderhield hij regelmatig schriftelijk contact.
In huiselijke kring werd naar traditie gemusiceerd, waarbij Maarten ook zelf fluit speelde. Binnen zijn opleiding had hij onder meer aan de Universiteit van Erfurt de muziektheorie van "de ouden" bestudeerd. Zijn daar verder nog die passage uit een van de tafelredes waarbij hij (onze Vlaamse) Josquin (Desprez/ Joske Vandevelde) tot quasi goddelijke status verheft en de talloze zinsnedes waarin voor hem de muziek op dezelfde hoogte staat als de theologie, wat vanuit zijn ambtelijk standpunt wel kan tellen.
Al deze evidenties hebben wij aan de al even evidente muziek verbonden. Het gekozen decorum echter is niet dat van een kerk, maar wel een zondag namiddagse huiskamer, met de (soms devoot) musicerende familie rond de tafel: een klank-prentje waarop je Luther hoort meespelen.

Werken van Josquin, Pierre de la Rue, Agricola, Walter, Senfl en Luther.
Uitvoerders: Adelheid Glatt, Catou Pecher en Xavier Verhelst (viole da gamba), Bart Roose (luit), Ludwig en Leander Van Gijsegem (tenoren), Jan Devlieger (klavecimbel en orgel), Marcel Ketels (fluiten).
Marcel Ketels studeerde oude muziek, theorie en instrumentaal spel aan de Conservatoria van Gent en Brussel bij o.a. Barthold Kuijken, Oswald van Olmen en Johan Huys. Als solist en als bezieler van verschillende ensembles concerteert
hij regelmatig op binnen-en buitenlandse podia. Hij was als docent kamermuziek verbonden aan het Gentse Koninklijk Conservatorium. Daarnaast was hij directeur van de Kunsthumaniora Muziek en Dans te Gent.

Data: Zaterdag 11/11/17 om 20u. St. Stefanuskerk, Academiestraat 1, Gent
Zaterdag 18/11/2017, 20u in de Nieuwe Kerk, Korsele 39, Horebeke
Prijs: € 12 in voorverkoop, € 15 aan de ingang.
Betaling: BE65 8939 4406 5396 op naam van Refo2017
(met vermelding datum + aantal personen)
Reservaties: Tony Van Haver, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
ORGELCONCERT Jens Goldhardt (Duitsland)

Bijna 170 jaar na Martin Luthers stellingen te Wittenberg kwam in Eisenach, de plaats waar Luther als ‘Junker Jörg’ op de Wartburg aan de vertaling van de Bijbel werkte, de grootste meester van de Protestantse kerkmuziek ter wereld: Johann Sebastian Bach. Door zijn werk bracht hij de liturgische muziek en haar betekenis voor de christelijke verkondiging, die door Luther op een nieuw niveau werd verheven, tot volle bloei. Daarom zullen het Prelude en de Fuga in do klein (BWV 546) uit de hand van Bach het kader van deze concertavond zijn. Daartussen klinken bewerkingen van twee belangrijke liederen van de reformator.
In het koraalgezang ‘Vater unser im Himmelreich’ heeft Luther in 1538 een middeleeuwse melodie als basis genomen. Als tekstschrijver van dit lied bracht hij het belangrijkste gebed van het christendom in negen strofen in rijmvorm.
De Nederlandse componiste Margaretha Christina de Jong heeft de tekst van alle strofen in haar in 2006 gecomponeerde “Partita” geïnterpreteerd. Zij verwijst daarbij onmiskenbaar naar de toontaal en melodiek van Bach.
De oudste compositie van deze avond varieert de melodie van hetzelfde lied, weliswaar in maar zes coupletten, die zich niet direct betrekken op de bepaalde tekstpassages. Zij dateren van 1608, gecomponeerd van de in Neurenberg
geboren componist Hans Leo Hassler, die vooral van de Zuid - Duitse en Italiaanse compositiestijl gevormd werd.
‘Reformation’ heeft Wilhelm Rudnick zijn Fantasie in drie bewegingen na de Luther - koraalgezang ‘Ein feste Burg ist unser Gott’ betiteld. Rudnick, die afstamt van een landbouwersfamilie van Pommeren en een tijd als organist in
Berlijn werkte, publiceerde deze compositie in 1900.
Als jongste compositie in het programma is nog een fantasie over “Ein feste Burg” te horen. Zij werd geschreven in 2012 door Johannes Matthias Michel (Mannheim). Hij verbindt de melodie van Luther uit 1529 met elementen van de jazz en brengt haar daardoor in een nieuw muzikaal verband.
Op die manier wil het programma in zijn veelvoud tonen, hoe de klankwereld van de Protestantse kerkmuziek zich in voortdurende verandering en ontwikkeling bevindt - geheel in de geest van de reformatie.

Datum: Woensdag 15/11/2017 om 20u.
Locatie: St. Stefanuskerk, Academiestraat 1, Gent
Organisatie: Refo2017
Prijs: € 8 in voorverkoop, € 10 aan de kassa - Betaling: BE65 8939 4406 5396
op naam van Refo2017
Reservaties: maandag tot en met zaterdag: 10-12u, en 20-22u
op nummer 09 226 34 20 of GSM 0496 53 17 51
of e-mailadres: magda.bouman@telenet.be

 

TENTOONSTELLING

Bij het samenstellen van deze tentoonstelling lag één vraag aan de basis: hoe krijg je de moderne mens, in deze hoogtechnologische samenleving, geïnteresseerd in een oud boek zoals de Bijbel?
Het antwoord op deze vraag was even verrassend als eenvoudig: Bijbel-Expo.be! Een multimedia avontuur dat de bezoeker meeneemt doorheen de ontstaansgeschiedenis van het schrift en hem de wonderlijke wereld van de Bijbel op eigentijdse manier laat herontdekken.

Datum: Zaterdag 28 oktober tot zaterdag 18 november 2017
Openingsuren: Woensdag, zaterdag en zondag van 14-16u. Groepen op afspraak.
Locatie: Kerk Groot Begijnhof Sint-Elisabeth, Groot Begijnhof 67, 9040 Sint-Amandsberg
Prijs: € 2
Info en aanmeldingen: Helen Blow, 0473/480 387, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

VARIA

20 OKTOBER 2017
FILMVOORSTELLING ‘LUTHER’

1505, Maarten Luther maakt een innerlijke crisis door. Een zware storm met blikseminslag lijkt zijn leven compleet te hebben veranderd. Vastbesloten Augustijner monnik te worden, geeft hij zijn rechtenstudie op. In 1507 wordt
hij tot priester gewijd en kort daarna wordt Luther overgeplaatst naar het klooster in Wittenberg. Door zijn nieuwe leven, zijn geloof en zijn betrokkenheid bij de bijbel vormt hij ook zijn eigen overtuiging. In 1517 spijkert
Luther zijn beroemde 95 stellingen op de deur van de slotkerk in Wittenburg met als gevolg een breuk met de Rooms-Katholieke kerk, maar het begin van de Reformatie. De leer van Luther krijgt steeds meer aanhangers. Maar ook de andere zijde wordt belicht. De volksopstand gaat namelijk gepaard met bloedbaden en ellende. Hierdoor verliest Luther zijn status als volksheld. In deze moeilijke tijd vindt hij troost bij Katharina von Bora waarmee hij uiteindelijk trouwt...

Datum: Vrijdag 20/10/2017 om 20u.
Locatie: Herberg Macharius, Coyendanspark 1, 9000 Gent
Organisatie: Buren van de Abdij
Prijs: gratis

ZONDAG 29 OKTOBER 2017
HAGENPREEK

Ten tijde van de Reformatie werden geheime kerkdiensten in openlucht georganiseerd. Protestanten werden als ketters streng vervolgd en waren verplicht in het geheim bijeen te komen. Deze diensten brachten heel wat volk op de been.
In dit herdenkingsjaar 500 Jaar Reformatie willen we daarbij stilstaan en organiseren de Protestantse Rabot- en Brabantdamkerk een hedendaagse hagenpreekdienst. Zo’n dienst bestond uit het zingen van psalmen en liederen en een korte preek. Daarna moesten de mensen weer vlug weg, want dan kwam er geregeld een arrestatieteam aanzetten.
Zo’n vaart zal het nu niet lopen, maar aangezien de tijd van het jaar zal de dienst kort gehouden worden en worden er stoelen voorzien voor mensen die moeilijk kunnen staan.
De dienst begint om 10.00 u. en vindt plaats op het plein bij de St. Eliasabethkerk, Begijnhofdriespark in Gent (dicht bij de Rabotkerk).
Zogenaamde ‘wachtposten’ (bemenst door ‘kerkraadslieden’) zullen u opvangen en u de weg wijzen waar u ‘het woord Gods terecht gepredikt zal worden.’ Bij slecht weer verhuizen we naar binnen in de Anglicaanse Kerk.
Na de dienst kan iedereen zich opwarmen aan de koffie en de thee en een ‘Lutherkoek’ in de Sint-Elisabethkerk of in de nabijgelegen kelderzaal Rabotkerk.

Datum: Zondag 29/10/2017 om 10u.
Locatie: St. Elisabethkerk, Oud Elisabeth Begijnhof, Begijnhofdries, Gent
Organisatie: VPKB kerken Gent-Brabantdam & Gent-Rabot
Prijs: gratis

 

Zie het hele programma in PDF.